Lần đầu đọc tựa phim này, bạn có hình dung ra được gì không ?
Tôi thì không, cả khi đã xem xong bộ phim này trưa nay.
Qua tìm hiểu được, tên tiếng Việt của bộ phim có một sự mập mờ thú vị, “chiều” ở đây làm người khác liên tưởng đến “buổi chiều”, nhưng nó còn có nghĩa gợi mở hơn là “phương hướng” – “mùa hè theo phương thẳng đứng”. Mỗi năm có hai lần mặt trời chiếu thẳng đứng ở Hà Nội, đó là những ngày rất dài và mặt trời rất rực rỡ.
Phim kể về nếp sống gia đình người Hà Nội xưa của bốn chị em Sương, Khanh, Liên và Hải. Ở họ có tính truyền thống, kín kẽ, tiết nghĩa của người Hà Nội, lại cất giấu đâu đó những bí mật và sự ” nổi loạn”, “bướng bỉnh” thầm kín. Sau đây là những phân cảnh yêu thích của tôi, chạm đến nhiều tầng cảm xúc và phần nào khắc đầy hơn lên một Hà Nội tôi luôn mong ngóng một ngày gặp gỡ.
- Hải và Liên
Cảnh mở màn của bộ phim là cảnh thức giấc của hai anh em Hải và Liên trong ngày giỗ mẹ . Mạch phim bắt đầu rất thong thả và từ tốn, các nhân vật cũng đều dùng tông giọng và nhịp điệu nhả chữ kĩ càng, chọn lọc, không dài dòng. Đối với mình Liên là nhân vật đặc biệt nhất, Liên có chất giọng Hà thành lơ lớ của người Pháp, cái cách cô như một chú mèo nhỏ nằm ườm trên chiếc giường không chịu dậy mang một vẻ biết nhác mà quyến rũ lạ kỳ, mái tóc dài thả lộn xộn, chiếc áo ngủ lụa tím hai dây không kín đáo cũng chẳng hở hang, lại tôn lên được xương quai xanh thanh mảnh. Và cô không ngại không mặc áo lót trước mặt anh trai mình, thuần tuý và tự nhiên.
Tình cảm giữa hai anh em ruột này cũng lạ lùng, họ thân thiết một cách khó định nghĩa, hai chiếc giường đơn cách nhau một tấm màn mỏng, những đêm trời lạnh Liên lại chui qua giường Hải ngủ, sáng dậy lúc nào Hải cũng cằn nhằn nhưng Liên luôn lặp lại điệp khúc là mình không nhớ gì cả. Liên thích chơi trò giả vờ thân thiết với Hải để mọi người trên phố nghĩ họ là vợ chồng, đi ăn bánh cuốn Liên cố tình ngồi cạnh Hải, Liên muốn diễn cảnh chia tay dưới mưa- cảnh trong một bộ phim Hải đang quay, Liên muốn khiêu vũ cùng Hải khi giai điệu cũ mèm Pale Bue Eyes của The Velvet Underground vang lên.
Nếu Liên cứ ngồi yên một góc trong góc cà phê, hay sải từng bước trên đường phố cổ với dáng người cao ráo, thanh lịch, sơ mi màu sáng và quần lụa trắng ôm lấy đôi chân dài, chẳng ai có thể thấy được sự nghịch ngợm nhưng lại già dặn hơn tuổi của cô.
2. Cảnh đàn hát buổi tối mùa hạ. Mọi người cùng ngồi tụm vào nhau, chiếc quạt phe phẩy, khói thuốc thoang thoảng, chén trà sóng sánh trong ly sứ, ánh mắt ngọt liệm của Khanh, cả người trầm lặng là Kiên cũng cất tiếng hoà ca. Giọng Hà Nội tình ơi là tình đúng là hợp nhất với bài “Cuối cùng cho một tình yêu” của Trịnh Công Sơn.
Ừ thôi em về, chiều mưa giông tới
Bây giờ anh vui, hai bàn tay đói
Bây giờ anh vui, hai bàn chân mỏi
Thời gian nơi đây
Bây giờ anh vui, một linh hồn rỗi
Tình yêu xứ này
Một lần yêu thương, một lần bão nổi
Giã từ, giã từ chiều mưa giông tới
Em ơi em ơi
Sầu thôi xuống đầy, làm sao em nhớ
Mưa ngoài song bay, lời ca anh nhỏ, nỗi lòng anh đây
2. Mái tóc của ba chị em cũng là điều đặc biệt. Đều dài, mượt mà, đen nhánh, vài cộng trước trán được thả xuống phe phẩy, cảnh gội đầu của ba chị em gợi cho mình ký ức về những lần tắm chung thuở bé của chị em nhà mình. Thời đó, để được mái tóc dài và đen phải cần rất nhiều kiên nhẫn và chăm sóc, phải chịu được bồ kết vào mắt cay xè, đặc biệt là những đêm mùa đông lười tắm, tắm xong lại phải đứng run cầm cập trước quạt cho khô. Cho nên, đứa con gái nào có được mái tóc dài và mượt là điều vô cùng tự hào.
3. Cuộc đối thoại của Kiên và ông lão ở chiếc thuyền trên chất nước xanh như ngọc của Vịnh Hạ Long, lênh đênh, chậm rãi, nhưng ẩn chứa triết lí đời thường.
– Không ai sống ở đây…
– Không, không có ma nào hết
– Cháu thì thấy sống ở đây hợp với cháu
– Tôi thì không thể, quá buồn
– Cháu thì không tin là thế, cháu nghĩ, mình phải sống ở một nơi nào mà tâm hồn mình tìm thấy sợ hoà hợp thật sự, và hài hoà với những thứ xung quanh. Sự hài hoà, đôi khi, có thể là một an ủi
– Tôi không ngờ, chú mang một nổi buồn lớn đến thế
– Cháu biết, sống ở đây không phải là một giải pháp. Chính lúc này, cháu phân vân giữa hai nơi chốn lôi cuốn cháu với một sức mạnh ngang nhau. Nếu cháu chọn một nơi, dù là tạm thời, cháu sẽ cảm thấy có tội với nơi kia. Lương tâm không yên ổn, cùng với thời gian, hoá thành nổi buồn. Bác làm gì khi nổi buồn quá lớn ?
…
Cả một thước phim dài, đôi lúc không thoại, nhưng tôi lại cảm nhận rõ hơn tiếng chim kêu, tiếng dế rỉ, tiếng mưa rơi ngoài ban công, tiếng nước tí tách, tiếng ly va vào nhau leng keng, tiếng đóng màn trập, tiếng cười khúc khích, tiếng hôn, tiếng chạm vào nhau, tiếng lòng ai,…
Leave a comment