- Blackfish
Blackfish là một bộ phim tài liệu về cá voi cá thủ Tilikum- một minh tinh màn bạc của công viên biển SeaWorld trên bề nổi, một tâm hồn và thể xác bị chấn thương tâm lí nặng nề trong gánh xiếc trong suốt 25 năm cuộc đời chỉ để mua vui khi còn trẻ và phục vụ mục đích sinh sản khi hết thời.
Phim tài liệu ghi lại hành trình của Tilikum khi còn là cậu trai 2 tuổi bị cướp khỏi bàn tay mẹ và gia đình ở vùng biển Iceland. Một thành viên trong nhóm đánh bắt đã kể lại rằng, lúc Tilikum bị đưa lên thuyền, các orcas ( cá voi sát thủ) khác được thả lưới ra nhưng chúng không đi mà ở lì tại đó rồi cất tiếng kêu giống như đang trò chuyện với nhau. Lúc đó ông cảm thấy như mình đang bắt cóc một đứa trẻ từ mẹ nó vậy. Một hành động tồi tệ nhất mà ông từng làm.
Trước khi lí giải được hành vi của Tilikum, chúng ta phải biết rằng orcas là một sinh vật có trí thông minh đỉnh cao, có tính xã hội cực mạnh, có sự ghi nhớ rất sâu sắc, nó cũng là một sinh vật có tính di chuyển cực rộng vì kích thước cơ thể thuộc loại nhất nhì hành tinh.Bản năng của một orcas là săn mồi, xếp hàng top trong các động vật săn mồi, killer whaler, sát thủ của biển khơi. Những nhà thần kinh học đã phân tích não của orcas và thấy rằng não của orcas to hơn con người rất nhiều, và nó còn phát triển những phần mà con người không có. Nhưng những chủ nhân của các công viên biển thì phớt lờ điều đó.
Tilikum liên quan đến 3 cái chết của 3 người : 2 trainers và 1 người lạ. Người lạ đã đột nhập vào hồ của Tilikum trong đêm khuya và sáng hôm sau người ta thấy xác nổi trên lưng của Tilikum. 2 trainers thì ngược lại, rất gần gũi với Tilly, họ là những người cùng biểu diễn, cùng trò chuyện, cùng đùa, và là người cho Tilly những phần thưởng ngon cũng nhưng phạt Tilly vì những lần Tilly không nghe lời. Họ nghĩ là họ đã xây dựng được một mối quan hệ sâu xa với Tilly. Nhưng không, chỉ một phút sơ sẩy và một phút Tilly bực bội, nó có thể dùng hàm răng với 48 chiếc răng sắc nhọn để xé tươi họ. Nhưng có phải mọi lỗi lầm đều do Tilly như phát ngôn của người đại diện SeaWorld ?
Nếu bạn bị nhốt trong một căn phòng tối mỗi đêm hoặc một cái bồn tắm trong suốt 25 năm, liệu bạn có phát điên không?
Từ bé, Tilly đã bị nhốt trong một cái hồ kim loại, tối đen, để đề phòng nguy cơ bị cắt lưới, ăn trộm. Cậu bị nhốt vào cùng hồ với những con cá voi cái hung hăng khác và bị quật rất nhiều lần, khi cậu không làm đúng mệnh lệnh của trainer thì sẽ bị phạt, không được cho ăn, mà thiếu ăn là một chuyện rất bức bối đối với sinh vật to xác này. Nhiều nhà tâm lý cho rằng, Tilly đã chịu đựng trauma – chấn thương từ nhỏ và có dấu hiệu của trầm cảm nặng. Khi cậu quá bực và tuyệt vọng vì không thể nào thoát khỏi nơi đây, cậu sẽ phát tiết và có xu hướng bạo lực, ví dụ nhưng nhấm chìm các trainer xuống tật đáy hồ, khiến cho họ không thở nổi, tệ hơn là có thể giết chết họ.
Nếu sau này tôi có con, tôi sẽ không dẫn bé tới công viên biển và chỉ vào orcas đứng bất động trong hồ và bảo rằng đây là nơi chúng sống. Tôi không muốn bé nghĩ rằng bắt một sinh vật to lớn về bỏ trong hồ để chúng ta ngắm là một điều bình thường. Tôi sẽ tìm cách để cho bé thấy rằng, cá voi thì thuộc về biển khơi rộng lớn, sư tử, ngựa vằn thì thuộc về rừng xanh…
2. Joshua : thiếu niên chống lại siêu cường
Phim tài liệu ghi lại hành trình của Joshua ( Hoàng Chi Phong) một thiếu niên đã xuất hiện rất nhiều lần trên các tựa báo vì chỉ mới 17 tuổi mà đã đứng đầu một cuộc biểu tình qui mô lớn khiến cho chính quyền Bắc Kinh phải kinh ngạc và lùi lại một bước.
Trước khi coi phim, tôi đã nhìn thấy rất nhiều tin tức về những cuộc biểu tình ở Hong Kong, cũng thấy rất nhiều người trẻ dè bỉu vì sự cứng đầu và nổi loạn của sinh viên Hong Kong khi không chịu khuất phục trước chính quyền Đại Lục, cũng có rất nhiều người xuyên tạc, câu view, hoặc ủng hộ một cách yếu ớt và thiếu nền tảng kiến thức. Tò mò vì thiếu niên gầy gò mà lại có sức ảnh hưởng to lớn này là lí do tôi click vào để xem.
Bộ phim sẽ phần nào lí giải tại sao học sinh, sinh viên HK lại quyết liệt bảo vệ quyền tự do bầu cử, tự do ngôn luận của mình đến thế. Ban đầu chỉ là một nhóm nhỏ học sinh và yếu ớt, dần dà họ đã quy tập được 120,000 ngàn người biểu tình trong một đêm và ghi tên mình vào lịch sử của HK. Những người lớn ban đầu thờ ơ, và không quan tâm, dần dần cảm thấy hổ thẹn khi nhìn thấy sự quyết liệt của thế hệ con mình đã bương mình dưới nắng mưa để cắm trại biểu tình. Họ đã quyết định gia nhập tạo thành một làn sóng qui mô lớn và dần dần thay đổi tình hình của Hong Kong.
Lúc thấy hình ảnh những chiếc dù giơ lên, chẳng hiểu sao tôi lại thấy cảm động. Giống như lúc tôi đọc “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán, những thiếu niên, những người trẻ, ở lại có một nguồn năng lượng rất lớn mạnh, nó vừa đơn sơ, thuần khiết, lại nồng nhiệt, nghĩa khí. Họ không mưu mô, tính kế, phức tạp như những nhà cầm quyền to lớn, nhưng năng lượng, nhiệt huyết của họ như những con sông nhỏ hoà vào biển rộng. Trường Giang sóng sau xô sóng trước.
Nhiều lần bị bắt rồi thả, Joshua luôn nhắc đi nhắc lại là cậu sẽ không bao giờ từ bỏ đấu tranh cho tự do cho thế hệ của cậu và thế hệ về sau của người Hong Kong. Xem xong film tài liệu này, nếu bạn không phải liên quan trực tiếp đến vận mệnh của Hong Kong, thì cũng đừng phán xét đúng sai. Vận mệnh của người Hong Kong hãy để người Hong Kong quyết định.
Có thể, bạn có thể phải đọc rất nhiều bài báo để có thể có cái nhìn sơ bộ về tình hình của Hong Kong, nhưng với một tập phim tài liệu chỉ có khoảng một tiếng hơn, tôi nghĩ là đủ để bạn có nhận định của riêng mình.
California, May 26th, 2020.
Leave a comment