Dương Quang Phổ Chiếu

“Dương Quang Phổ Chiếu” ( A Sun), phải mất tới 3 lần và nhiều tháng tôi mới xem xong bộ phim này. Đôi khi mất kiên nhẫn vì nhịp phim quá chậm, những nhân vật quá tầm thường, và, nhân vật tôi có đôi chút cảm tình thì không còn xuất hiện ở nữa sau của bộ phim.

Tối qua, khi xem xong, tầm 2h sáng, khoảng thời gian không hề tốt đẹp cho cảm xúc. Tôi nghĩ nhiều về bộ phim. Bây giờ chúng ta đang sống trong một thế giới mà, một phần ba là thực, một phần ba là ảo, một phần ba là mộng mơ. Phần nào nhiều hay ít hơn là tuỳ thuộc vào khả năng cân bằng của mỗi cá thể. Phải chăng tôi đang dần trở nên vội vã và nông cạn hay không ? Dần yêu thích những video 15 giây, muốn nắm bắt 1,2 tiếng nội dung bằng 5, 10 phút tóm tắt, tiếp cận những thứ bề mặt và xởi lởi không đầu không cuối. Thế nên, lúc bắt đầu xem phim, tôi rất mất kiên nhẫn là vì thế? Dù gì thì, bây giờ tôi dần yêu thích sự chậm chạp của bộ phim, tôi thích luôn những nhân vật bình thường, những người mà tôi có thể bắt gặp bất cứ đâu trên đường: một Tiểu Ngọc mắt tròn ngây thơ mang thai tuổi 18; một A Hoà nhỏ con, ngỗ nghịch phải vào trại giáo dưỡng; một người mẹ biết cách tô điểm cho người khác xinh đẹp nhưng bản thân đã dần già nua, kiên cường, lặng lẽ thu dọn tàn cuộc; một người cha kiệm lời, cứng nhắc, không giỏi bày tỏ tình cảm; một A Hào đôi mươi ngoan hiền, sáng sủa lại rời bỏ cuộc đời không lí do; một thằng bỏ đi của xã hội mà chúng ta không biết được nó sẽ gây ra thêm chuyện gì.

Mạch phim chậm, nhạc nền cũng rất từ tốn, không có một đoạn nhạc nền dồn dập hay cao trào nào để báo hiệu một bức ngoặt, một bi kịch hay một sự cố cả. Đôi khi cách dùng nhạc này rất tra tấn người xem, bởi vì chúng ta không thể dự đoán được điều mà chúng ta nghĩ sẽ xảy ra có thể xảy ra hay không. Mà chẳng phải như vậy là rất giống cuộc đời hay sao, chẳng có một âm thanh nào gióng lên để báo rằng : Này, đau khổ sắp tới rồi đấy, ông sắp mất con rồi đấy, bà sắp thành bà ngoại rồi đấy, bàn tay của mày sắp rơi vào nồi lẩu rồi đấy. Phim không phải là một sự bùng nổ về cảm xúc, mà thay vào đó là một sự dai dẳng âm ỉ. Tôi muốn cắt nó đi, nhưng không được, vì nó quá thật, nó quá đời.

Tôi không nghĩ mình sẽ xem lại bộ phim này, nhưng không thể nào ngăn được xem lại một vài đoạn mà tôi nghĩ nó ẩn chứa nhiều ý nghĩa trong phim, đến bây giờ tôi nghĩ mình phải chưa thể hiểu hoàn toàn được hết.

…

Lúc A Hào cùng bạn học nữ ở bến chờ xe buýt, A Hào có thể một câu chuyện về Tư Mã Quang chơi trốn tìm đập vỡ chum nước. Bạn học nữ vì muốn nghe hết câu chuyện mà bỏ lỡ chuyến xe buýt của mình. Hai người trẻ đôi mươi, ngay cả hai bộ đồ màu trắng xanh của toát lên vẻ thanh xuân, thuần khiết lại kể cho nhau nghe về một chuyện về góc tối trong lòng. Tư Mã Quang đập vỡ chun nước để tìm đứa trẻ đi trốn tìm, nhưng lại phát hiện chính bản thân ông là đứa trẻ đó, ngồi trong góc tối của cái chum bị vỡ. Câu chuyện này đâu phản phất như câu chuyện ‘tôi có một con chó đen, nó tên là trầm cảm’.

…
Cảnh thứ hai là cảnh làm tôi phải bất giác sờ vào tay mình để xem là nó còn ở đó hay không. A Hoà ra trại, đi làm và gặp lại người mà ngày xưa đồng bọn của cậu đã chém đứt tay cậu ta. Nhìn bàn tay bị cụt, A Hoà hỏi là lúc đó bác sỹ không nối lại được sao? Người kia trả lời : “Bác sĩ bảo bàn tay tôi lúc đó dù rơi xuống hố phân cũng có thể nối lại được, nhưng rơi vào nồi lẩu, các cơ đã co lại hết rồi”. A Hoà lại hỏi tiếp, không có tay là cảm giác như thế nào ?

…

Người khác thường sẽ phơi bày góc tối của họ trong một không gian kín, nhưng người cha lại lựa chọn phơi bày nó ở một nơi đón nhiều ánh sáng mặt trời nhất, đỉnh đồi. Nếu xuyên suốt phim hình tượng người cha cứng nhắc, kiệm lời này tồn tại, thì cuộc đối thoại trên đỉnh đồi cùng với người vợ của ông đã làm tôi cảm nhận được thế nào là tình cảm của người cha mà người ta hay nói, kín kẽ, vụng về, nhưng cũng mạnh mẽ, mãnh liệt không nguôi.

…

Cảnh tôi thích nhất, cũng ray rứt nhất là khi A Hào cùng bạn học nữ đi công viên, trước khi A Hào quyết định rời bỏ ánh dương của cậu. A Hào hỏi bạn học nữ:

“Cậu nghĩ điều gì là thứ công bằng nhất trên đời này ?”

Khi bạn học nữ hỏi lại câu hỏi này, cậu không nói, chỉ cười. Mãi sau đó, cậu mới nhắn tin cho bạn học nữ, rằng:

“Mặt trời là thứ công bằng nhất trên thế gian này. Cho dù là vĩ độ nào, mọi nơi trên Trái Đất, xuyên suốt cả năm, đón nhận thời gian ngày và đêm. Chúng ta đã tới sở thú một vài ngày trước. Mặt trời sáng chói… tới mức các con thú không chịu nổi. Chúng đều tìm các trốn tránh bóng râm. Tớ có một cảm giác mơ hồ không thể nói thành lời. Tớ cũng ước, giống như những con thú đó, rằng mình có thể trốn trong bóng đêm. Nhưng nhìn xung quanh, tớ nhận ra không chỉ mỗi lũ thú có thể trốn trong bóng râm, mà cả cậu, em trai tớ, ngay cả Tư Mã Quang. Mọi người đều có thể trốn trong bóng râm của góc tối. Nhưng tớ thì không. Tớ không có chum nước, và chỗ trốn nào, mà chỉ có ánh nắng…hai mươi bốn tiếng, không ngừng, sáng rực và ấm áp, chiếu sáng mọi thứ.”