“The world is full of people suffering from the effects of their own unlived life. They become bitter, critical, or rigid, not because the world is cruel to them, but because they have betrayed their own inner possibilities. The artist who never make art becomes cynical about those who do. The lover who never risks loving mocks romance. The thinker who never commits to a philosophy sneers at belief itself. And yet, all of them suffer, because deep down they know: the life they mock is the life they were meant to live.” – Carl Jung
Tạm dịch:
“Thế giới đầy rẫy những người đang chịu đựng từ hệ quả của cuộc đời mà họ chưa được sống. Họ trở nên cay cú, chỉ trích, hoặc cứng nhắc, không phải bởi vì cuộc đời đối xử tàn nhẫn với họ, mà là bởi vì họ đã phản bội lại những khả năng tìm ẩn sâu bên trong mình. Người nghệ sĩ chưa bao giờ làm ra một tác phẩm nghệ thuật thực thụ trở nên hoài nghi những ai có thể làm được. Kẻ yêu đương nhưng chưa bao giờ dám yêu thật sự chế nhạo sự lãng mạn. Kẻ hay suy nghĩ nhưng không bao giờ thật sự gắn bó với một triết lý nào lại khinh miệt thứ gọi là đức tin. Và rồi, tất cả bọn họ đều đang khổ sở, bởi vì sâu trong tâm khảm, họ biết: cuộc đời mà họ đang chế nhạo chính là cuộc đời đáng lí ra họ phải sống.”
Câu quote này đuợc cho là của Carl Jung, một trong những nhà tâm lý học nổi tiếng với trường phái Analytical Psychology (Tâm lý học phân tích) thường hay bị mang ra so sánh với Sigmund Freud, trường phái Psychoanalysis (Phân tâm học). Trên thực tế, không có một trích dẫn trực tiếp nào từ những công trình của ông như ở trên, nhưng tư tưởng “Unlived Life“ được thể hiện này khá là xuyên suốt trong hệ thống lập luận của ông. Tư tưởng “Unlived Life” này không chỉ được thể hiện trong tư tưởng của Jung, mà còn được thể hiện trong bộ phim Dead Poets Society (Yes, I won’t shut up about this movie), lấy từ Henry David Thoreau, người nổi tiếng với nhật ký trong rừng Walden,
“I went to the woods because I wanted to live deliberately. I wanted to live deep and suck out all the marrow of life to put to rout all that was not life; and not, when I had come to die, discover that I had not lived.”
Tạm dịch:
“Tôi đã đi vào rừng bởi vì tôi muốn sống với sự tự do có chủ đích. Tôi muốn sống thật sâu và hút cạn đến tận “xương tuỷ” của sự sống, để xua tan mọi thứ không phải là sự sống, để không phải, khi tôi sắp chết đi rồi, ngộ ra rằng tôi chưa từng thật sự sống.”
❋
Nhiều khi tôi nghĩ, có phải người ta đang sống một cuộc đời, nhưng lại mơ về một cuộc đời khác không? Người mắc kẹt trong chiếc hộp sau cái bàn giấy, khi nhìn người bay nhảy tự do từ miền đất này đến miền đất khác, có sinh ra khổ sở không? Có phải nhiều khi khi cái tâm chỉ trích người khác của mình xuất phát từ cái tâm sợ hãi những người khác làm được những gì mình muốn làm mà không làm được không?
Ví dụ như, có một con đường bạn cũng tính tính trong lòng là bạn muốn đi con đường đó rồi. Nhưng mà bạn không dám, nên bạn cứ lừng khừng ở giữa thôi, vậy mà ở đâu xuất hiện một người bước đi hiên ngang trên con đường mà bạn tính đi đó, mà họ còn đi một cách ngon lành, nên giờ bạn vẫn đứng lừng khừng ở đây mà buồn bực trong lòng. Ý là ông Carl Jung ổng nói vậy đó, ổng nói về “nỗi đau khi không sống đúng với tiềm năng bên trong mình”.
Mà đó có phải cái não của mình nó thích lừa mình không? Có vẻ như nó khoái việc lười biếng, và khó dễ với người khác hơn là thừa nhận sự bất lực nội tâm. Nên là nhiều khi nó mãi mê với việc ghen tỵ với hành động của người khác hơn là tìm đường mở lối cho bản thân. Phật giáo gọi đây là “Vô Minh”. Vô minh che mờ bản chất thật, và phản ứng theo thói quen. “Vô” là không, “Minh” là ánh sáng, trí tuệ. “Vô Minh” là không có ánh sáng, là sống trong bóng tối nhận thức. Có lẽ vì thế mà Henry David Thoreau mới đi vào rừng, khi thế giới bên ngoài quá ồn ả, nó che đi tiếng nói nội tâm của ông. Ông đi vào rừng, xây một cái cabin nhỏ bên hồ Walden của bang Massachusetts, sống vừa đủ, thời gian còn lại ông dành để chiêm nghiệm. Ông rời xa một xã hội công nghiệp vội vã của thời đại, chọn sống gần thiên nhiên, quan sát từng thay đổi nhỏ của mùa, của cây cối trong rừng, của hồ nước trong veo, để quán chiếu lại bản thân mình.
Thi thoảng, tôi cũng hay đi những vườn quốc gia rộng lớn ở Mỹ. Ở đây sẽ luôn có những đường mòn để đi hiking, hay đi dạo bộ. Hầu hết những cây trong rừng ở đây là cây redwoods, hay gọi là cây tùng đỏ. Thân cây cao lớn, thẳng tắp, vươn về phía ánh sáng mặt. Ngoài ra, ở bắc california còn có rất nhiều cây sồi. Và bọn sóc thì rất thích quả sồi, thế nên chúng luôn chạy nhảy liên tục qua từng cây, và hồn nhiên ngồi ăn quả mà chẳng sợ gì con người. Có những đường mòn chúng tôi đi chẳng nghe thấy gì ngoài tiếng bước chân, tiếng cành cây lách tách, tiếng chim xa xa, và tiếng rẹo rạo của những con sóc.
Nếu cuộc sống bình thường vội vã quá, dạo bộ trong rừng cũng là một cách để thấy bầu trời của ta còn rộng lớn hơn nhiều. Để thấy chim thú cây cỏ không cần tiền để sống qua ngày, mà sống trong sự harmony cùng với vạn vật xung quanh. Để biết rằng tiềm năng của mình vẫn còn đó, âm ỉ nhưng chưa lụi tàn, và mình phải sống như cây cao trong rừng, tự tin đón nắng với những gì mà mình làm tốt nhất.
Đen Vâu cũng từng rap:
Lại đi tìm về lối nhỏ
Mắt nhìn trời đầu thì gối cỏ
Rừng lặng tiếng và im hơi
Im cho tới độ nghe kim rơi
Sầu thi nhau mà tháo chạy
Chiều nay nắng mang tim phơi
Đi vào rừng một mình không có rủ ai
Ngực no mùi đất mẹ, làm con đủ high
Sẽ luôn là người tốt, như là lũ nai
Học cách làm chủ được mình trước khi làm chủ ai.
Leave a comment